Khi Tòa án đã thụ lý đơn hoặc ban hành quyết định mở thủ tục phá sản, doanh nghiệp sẽ bị hạn chế thực hiện một số giao dịch và hoạt động nhất định nhằm bảo toàn tài sản và đảm bảo quyền lợi công bằng cho các chủ nợ.
Việc tuân thủ đúng các quy định này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình giải quyết phá sản doanh nghiệp.
1. Vì sao pháp luật quy định các hành vi bị cấm?
Sau khi mở thủ tục phá sản, tài sản của doanh nghiệp cần được kiểm soát chặt chẽ để:
- Ngăn chặn việc thất thoát tài sản;
- Bảo vệ quyền lợi của chủ nợ;
- Đảm bảo tính minh bạch trong quá trình xử lý;
- Tránh việc ưu tiên thanh toán trái pháp luật cho một số bên liên quan.
Do đó, pháp luật quy định nhiều hành vi bị nghiêm cấm trong giai đoạn này.

2. Cấm cất giấu, tẩu tán hoặc tặng cho tài sản
Doanh nghiệp không được:
- Cất giấu tài sản;
- Tẩu tán tài sản;
- Tặng cho tài sản cho cá nhân hoặc tổ chức khác.
Đây là những hành vi có thể làm giảm giá trị tài sản còn lại của doanh nghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thanh toán nghĩa vụ cho chủ nợ và người lao động.
Trong thực tế, các hành vi tẩu tán tài sản thường bị xem xét rất nghiêm ngặt và có thể dẫn đến việc giao dịch bị tuyên vô hiệu theo quy định pháp luật.
3. Không được từ bỏ quyền đòi nợ
Sau khi mở thủ tục phá sản, doanh nghiệp không được tự ý:
- Từ bỏ quyền yêu cầu thanh toán;
- Xóa nợ cho bên đang có nghĩa vụ với doanh nghiệp.
Quy định này nhằm đảm bảo mọi khoản phải thu của doanh nghiệp đều được quản lý đầy đủ để phục vụ quá trình thanh toán nghĩa vụ tài chính.
4. Hạn chế thanh toán các khoản nợ không có bảo đảm
Doanh nghiệp không được thanh toán các khoản nợ không có bảo đảm phát sinh trước thời điểm mở thủ tục phá sản.
Tuy nhiên, pháp luật vẫn cho phép ưu tiên thanh toán:
- Tiền lương;
- Quyền lợi của người lao động;
- Các nghĩa vụ liên quan theo quy định.
Điều này thể hiện sự ưu tiên bảo vệ quyền lợi của người lao động trong quá trình giải quyết phá sản doanh nghiệp.
5. Không được chuyển nợ không bảo đảm thành nợ có bảo đảm
Doanh nghiệp bị cấm sử dụng tài sản của mình để:
- Bảo đảm cho các khoản nợ trước đó không có bảo đảm;
- Chuyển đổi nghĩa vụ nhằm ưu tiên cho một số chủ nợ nhất định.
Nếu cho phép thực hiện các giao dịch này, sẽ dẫn đến tình trạng mất công bằng giữa các chủ nợ trong quá trình thanh toán nghĩa vụ tài chính.
6. Không được phân chia lợi nhuận hoặc thu nhập
Sau khi mở thủ tục phá sản, doanh nghiệp không được:
- Chia lợi nhuận;
- Phân phối thu nhập;
- Chia tài sản cho thành viên hoặc cổ đông.
Mọi nguồn tài sản trong giai đoạn này phải được ưu tiên phục vụ việc giải quyết nghĩa vụ tài chính theo đúng trình tự pháp luật quy định.
7. Một số giao dịch phải được giám sát
Các giao dịch liên quan đến:
- Vay tài sản;
- Cầm cố;
- Thế chấp;
- Mua bán tài sản
đều phải:
- Báo cáo Quản tài viên; hoặc
- Doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản để giám sát.
Quy định này nhằm kiểm soát chặt chẽ hoạt động tài chính của doanh nghiệp trong thời gian giải quyết phá sản.
8. Giao dịch vi phạm có thể bị tuyên vô hiệu
Nếu doanh nghiệp thực hiện các giao dịch trái quy định sau khi mở thủ tục phá sản, Tòa án có thể:
- Tuyên bố giao dịch vô hiệu;
- Thu hồi tài sản;
- Xử lý trách nhiệm theo quy định pháp luật.
Do đó, doanh nghiệp cần đặc biệt cẩn trọng và tuân thủ đầy đủ các quy định trong giai đoạn này.
Kết luận
Việc quy định các hành vi bị cấm sau khi mở thủ tục phá sản nhằm đảm bảo:
- Tính minh bạch;
- Sự công bằng giữa các chủ nợ;
- Bảo toàn tối đa giá trị tài sản doanh nghiệp.
Doanh nghiệp cần chủ động phối hợp với Quản tài viên và cơ quan có thẩm quyền để đảm bảo quá trình giải quyết được thực hiện đúng quy định pháp luật, hạn chế tối đa rủi ro phát sinh.