Một thay đổi có tính bản chất của Luật Phục hồi, phá sản 2025 và Nghị định 65/2026/NĐ-CP là mở rộng vai trò của Quản tài viên và doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản.
Theo mô hình cũ của Luật Phá sản 2014, Quản tài viên chủ yếu thực hiện vai trò:
- Kiểm kê tài sản;
- Quản lý tài sản;
- Giám sát thanh lý;
- Phân chia tài sản cho chủ nợ.
Thì trong Luật 2025, Quản tài viên không còn chỉ là chủ thể “xử lý hậu quả phá sản” mà trở thành một cơ chế quản trị khủng hoảng doanh nghiệp.
Trong giai đoạn 06 tháng này, Quản tài viên có vai trò:
- Rà soát tình trạng tài chính thực tế;
- Xác định nguy cơ mất khả năng thanh toán;
- Đánh giá tính khả thi của phương án phục hồi;
- Giám sát các giao dịch có nguy cơ vô hiệu;
- Bảo toàn khối tài sản của doanh nghiệp;
- Hỗ trợ đàm phán với chủ nợ.
Đây là điểm rất quan trọng bởi trên thực tế, nhiều doanh nghiệp không phá sản vì thiếu tài sản mà phá sản vì tài sản bị thất thoát trước khi mở thủ tục phục hồi.
Đặc biệt, Nghị định 65/2026/NĐ-CP cũng đặt ra cơ chế chuyên nghiệp hóa hoạt động của Quản tài viên thông qua điều kiện hành nghề, trách nhiệm nghề nghiệp, nghĩa vụ quản lý tài sản và cơ chế giám sát độc lập.
Có thể thấy, tư duy lập pháp mới không còn xem Quản tài viên là người xuất hiện ở giai đoạn cuối của quá trình phá sản, mà là chủ thể tham gia từ sớm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện khủng hoảng và bảo toàn giá trị còn lại để phục hồi.