Trong quá trình giải quyết thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh và phá sản, không phải mọi tranh chấp đều phải được giải quyết bằng các quyết định mang tính cưỡng chế của Tòa án. Pháp luật hiện hành khuyến khích các bên ưu tiên thương lượng và hòa giải nhằm tạo sự đồng thuận, giảm thiểu xung đột và nâng cao hiệu quả xử lý vụ việc.
Đây là cơ chế mang tính nhân văn, tạo điều kiện để doanh nghiệp, chủ nợ và các chủ thể liên quan cùng tìm ra giải pháp phù hợp, đặc biệt trong giai đoạn doanh nghiệp vẫn còn khả năng phục hồi hoạt động kinh doanh.
1. Chính sách ưu tiên sự đồng thuận giữa các bên
Một trong những nguyên tắc quan trọng của pháp luật về phá sản là khuyến khích các bên tự thương lượng và hòa giải trong suốt quá trình giải quyết vụ việc.
Các chủ thể được khuyến khích tham gia gồm:
- Doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán;
- Chủ nợ;
- Người lao động;
- Người có quyền và nghĩa vụ liên quan;
- Các chủ thể khác tham gia thủ tục phục hồi, phá sản.
Việc thương lượng giúp các bên chủ động thống nhất phương án xử lý các vấn đề phát sinh, hạn chế tranh chấp kéo dài, tiết kiệm thời gian và chi phí tố tụng.
Đối với doanh nghiệp, đây còn là cơ hội để đạt được sự đồng thuận của các chủ nợ trong việc thực hiện phương án phục hồi hoạt động kinh doanh thay vì phải chấm dứt hoạt động thông qua thủ tục phá sản.
2. Vai trò của Quản tài viên và doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản
Trong cơ chế thương lượng và hòa giải, Quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản giữ vai trò là bên trung gian hỗ trợ các bên đạt được sự thống nhất.
Theo quy định của pháp luật, Quản tài viên có trách nhiệm:
- Tổ chức việc hòa giải giữa doanh nghiệp, hợp tác xã với các chủ nợ và những người tham gia thủ tục khác;
- Hướng dẫn các bên trao đổi, thương lượng trên cơ sở bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mỗi chủ thể;
- Tiến hành hòa giải theo đúng trình tự pháp luật quy định.
Việc có một chủ thể trung gian giúp quá trình thương lượng diễn ra khách quan, minh bạch và hạn chế các mâu thuẫn phát sinh trong quá trình giải quyết vụ việc.
3. Quy trình hòa giải khi phát sinh tranh chấp về tài sản
Trong thủ tục phá sản, tranh chấp liên quan đến tài sản của doanh nghiệp là vấn đề thường xuyên phát sinh.
Khi có yêu cầu từ những người tham gia thủ tục, quá trình hòa giải sẽ được tiến hành theo trình tự sau:
Bước 1. Tiến hành hòa giải
Quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản thực hiện việc hòa giải trên cơ sở đề nghị của các bên tham gia.
Mục tiêu là giúp các bên tìm được tiếng nói chung trước khi phải áp dụng các biện pháp tố tụng tiếp theo.
Bước 2. Thẩm phán tham gia giải quyết
Trong trường hợp cần thiết hoặc theo đề nghị của người tham gia thủ tục, Thẩm phán có quyền tiến hành hòa giải đối với các tranh chấp liên quan đến tài sản.
Sự tham gia của Thẩm phán góp phần bảo đảm tính khách quan và phù hợp với quy định của pháp luật.
Bước 3. Lập biên bản hòa giải thành
Nếu các bên đạt được sự thống nhất, Thẩm phán sẽ lập Biên bản hòa giải thành, ghi nhận đầy đủ nội dung thỏa thuận giữa các bên.
Đây là căn cứ quan trọng để chuyển sang giai đoạn công nhận kết quả hòa giải.
4. Giá trị pháp lý của kết quả hòa giải
Sau khi biên bản hòa giải thành được lập, Thẩm phán sẽ ban hành Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các bên.
Quyết định này có giá trị pháp lý, làm căn cứ để các bên thực hiện đúng những nội dung đã thống nhất.
Đồng thời, nhằm bảo đảm việc áp dụng thống nhất trên toàn quốc, Tòa án nhân dân tối cao có trách nhiệm hướng dẫn chi tiết trình tự, thủ tục và các nội dung liên quan đến hoạt động hòa giải trong thủ tục phá sản.
Ý nghĩa của cơ chế thương lượng và hòa giải
Việc ưu tiên thương lượng, hòa giải mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp cũng như các chủ thể liên quan:
- Giảm thời gian giải quyết vụ việc phá sản.
- Tiết kiệm chi phí tố tụng.
- Hạn chế tranh chấp kéo dài.
- Tăng khả năng đạt được phương án phục hồi hoạt động kinh doanh.
- Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, chủ nợ và người lao động.
- Góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục phá sản.
Kết luận
Thương lượng và hòa giải là cơ chế quan trọng được pháp luật ưu tiên trong quá trình giải quyết thủ tục phục hồi và phá sản doanh nghiệp. Với sự hỗ trợ của Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản và Thẩm phán, các bên có thêm cơ hội đạt được sự đồng thuận, giảm thiểu tranh chấp và tìm ra phương án xử lý phù hợp trước khi phải áp dụng các biện pháp pháp lý khác.
Nếu doanh nghiệp hoặc chủ nợ cần tư vấn về thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh, thủ tục phá sản hoặc giải quyết tranh chấp trong quá trình phá sản, Luật Thiên Thanh sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ với đội ngũ luật sư, Quản tài viên giàu kinh nghiệm, giúp bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.