Trong nhiều vụ việc phá sản, tài sản của doanh nghiệp, chứng cứ hoặc những người tham gia tố tụng có thể nằm ở nhiều địa phương khác nhau. Nếu mọi hoạt động đều do một Tòa án trực tiếp thực hiện sẽ làm kéo dài thời gian giải quyết và phát sinh nhiều chi phí.

Để khắc phục vấn đề này, pháp luật quy định cơ chế ủy thác tư pháp, cho phép Tòa án đang thụ lý vụ việc giao cho một Tòa án khác thực hiện một số hoạt động tố tụng trong phạm vi thẩm quyền của mình.

Đây là cơ chế phối hợp quan trọng, góp phần bảo đảm việc giải quyết thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh và phá sản được tiến hành nhanh chóng, khách quan và hiệu quả.

1. Khi nào Tòa án được thực hiện ủy thác tư pháp?

Trong quá trình giải quyết vụ việc phục hồi hoặc phá sản, Tòa án đang thụ lý có quyền quyết định ủy thác cho Tòa án khác thực hiện một số công việc khi:

• Tài sản của doanh nghiệp nằm ngoài địa bàn của Tòa án đang giải quyết;
• Người tham gia thủ tục cư trú hoặc làm việc tại địa phương khác;
• Cần xác minh, thu thập chứng cứ ở ngoài phạm vi thẩm quyền trực tiếp;
• Việc ủy thác giúp rút ngắn thời gian giải quyết và bảo đảm tính khách quan.

Thông qua cơ chế này, các hoạt động tố tụng được thực hiện ngay tại địa phương nơi có tài sản hoặc chứng cứ, thay vì phải di chuyển hoặc chuyển toàn bộ hồ sơ giữa các cơ quan.

2. Những hoạt động nào được thực hiện thông qua ủy thác tư pháp?

Tòa án nhận ủy thác sẽ thực hiện các công việc theo đúng nội dung được yêu cầu.

Kiểm kê tài sản

Một trong những nhiệm vụ phổ biến là kiểm kê tài sản của doanh nghiệp tại địa phương nơi tài sản đang được quản lý.

Việc kiểm kê giúp xác định:

• Số lượng tài sản;
• Hiện trạng tài sản;
• Giá trị sử dụng;
• Tình trạng pháp lý của tài sản.

Đây là cơ sở quan trọng để phục vụ việc định giá và thanh lý sau này.

Lấy lời khai của người tham gia thủ tục

Khi người có quyền và nghĩa vụ liên quan cư trú tại địa phương khác, Tòa án nhận ủy thác sẽ tiến hành:

• Triệu tập người tham gia;
• Ghi nhận lời khai;
• Xác minh các thông tin liên quan đến vụ việc.

Điều này giúp giảm thời gian và chi phí cho cả cơ quan tiến hành tố tụng và các đương sự.

Thẩm định giá tài sản

Đối với tài sản nằm ngoài địa bàn giải quyết, Tòa án nhận ủy thác có thể thực hiện việc thẩm định giá theo quy định.

Kết quả định giá là căn cứ để:

• Xây dựng phương án phục hồi hoạt động kinh doanh;
• Xác định giá trị tài sản khi thanh lý;
• Bảo đảm quyền lợi của các chủ nợ.

Thu thập và xác minh chứng cứ

Ngoài việc kiểm kê và định giá, Tòa án nhận ủy thác còn có thể:

• Thu thập hồ sơ;
• Xác minh tài liệu;
• Kiểm tra tính xác thực của chứng cứ;
• Làm rõ các tình tiết liên quan đến vụ việc.

Hoạt động này góp phần bảo đảm các quyết định của Tòa án được ban hành trên cơ sở đầy đủ và khách quan.

3. Quyết định ủy thác tư pháp cần có những nội dung gì?

Để bảo đảm tính pháp lý và thuận lợi cho quá trình phối hợp, quyết định ủy thác phải thể hiện rõ các nội dung quan trọng.

Bao gồm:

• Thông tin của doanh nghiệp, hợp tác xã và những người tham gia thủ tục có liên quan;
• Tên Tòa án nhận ủy thác;
• Nội dung công việc cần thực hiện;
• Thời hạn hoàn thành;
• Các tài liệu cần thu thập hoặc xác minh (nếu có).

Việc quy định cụ thể nội dung ủy thác giúp tránh chồng chéo, đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng.

4. Trách nhiệm của Tòa án nhận ủy thác

Sau khi nhận được quyết định ủy thác, Tòa án có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ được giao trong phạm vi thẩm quyền của mình.

Sau khi hoàn thành công việc, Tòa án nhận ủy thác phải:

• Lập văn bản thông báo kết quả thực hiện;
• Gửi toàn bộ tài liệu, chứng cứ đã thu thập;
• Chuyển hồ sơ cho Tòa án đã ra quyết định ủy thác đúng thời hạn.

Sự phối hợp này giúp Tòa án đang thụ lý vụ việc có đầy đủ căn cứ để tiếp tục giải quyết theo quy định của pháp luật.

Ý nghĩa của cơ chế ủy thác tư pháp

Việc áp dụng cơ chế ủy thác tư pháp mang lại nhiều lợi ích trong quá trình giải quyết thủ tục phá sản.

Có thể kể đến như:

• Rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc.
• Hạn chế chi phí tố tụng cho các bên.
• Thu thập chứng cứ nhanh chóng và chính xác.
• Bảo đảm việc kiểm kê, định giá tài sản được thực hiện ngay tại nơi có tài sản.
• Tăng cường sự phối hợp giữa các Tòa án.
• Nâng cao tính khách quan và minh bạch trong quá trình giải quyết vụ việc.

Đối với những vụ việc có tài sản phân tán tại nhiều địa phương hoặc có nhiều người tham gia ở các tỉnh, thành khác nhau, cơ chế này đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Kết luận

Ủy thác tư pháp là một cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các Tòa án trong quá trình giải quyết thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh và phá sản. Thông qua việc giao thực hiện các hoạt động như kiểm kê tài sản, lấy lời khai, thẩm định giá và thu thập chứng cứ, quá trình giải quyết vụ việc được tiến hành nhanh chóng, khách quan và đúng quy định pháp luật.

Đối với doanh nghiệp, chủ nợ và các bên liên quan, việc hiểu rõ cơ chế ủy thác tư pháp sẽ giúp chủ động phối hợp với Tòa án, chuẩn bị hồ sơ và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của mình trong quá trình giải quyết vụ việc phá sản. Nếu cần tư vấn về thủ tục phá sản, quản lý tài sản hoặc các vấn đề pháp lý phát sinh trong quá trình tố tụng, Luật Thiên Thanh luôn sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ với đội ngũ luật sư, Quản tài viên giàu kinh nghiệm.